Các ngân hàng thắt chặt quyền kiểm soát khoản vay bất động sản

Hiện tại, các ngân hàng đang tăng lãi suất cho vay bất động sản bằng cách tăng lãi suất thêm 1-2% so với đầu năm. Động thái này đổ lỗi cho một trong những lý do tạm dừng trong một số phân đoạn của thị trường bất động sản.

Các ngân hàng thắt chặt quyền kiểm soát các khoản vay tài sản

Cụ thể, người vay sẽ phải chịu 11% một năm tại Eximbank khi họ vay tiền để xây nhà hoặc mua căn hộ. Một số ngân hàng bao gồm OCB, SHB, VietCapital Bank đã tăng lãi suất dao động từ 11,5% lên 12% cho vay bất động sản thương mại trong khi các ngân hàng khác như Sacombank và VietABank tăng lên 12,5% một năm.

Các ngân hàng không chỉ tăng lãi suất mà còn đưa ra một nửa chi phí tài sản để ngăn chặn sự tăng mạnh của tín dụng và nợ xấu trong giá đất đi bộ trong thời gian qua. Cuối cùng nhưng không kém phần quan trọng, nhiều ngân hàng đánh giá tài sản một cách cẩn thận trước khi cho vay; họ chỉ cho vay các dự án đất có giấy chứng nhận. Tệ hơn nữa, một số người đã ngừng cho vay mua tài sản sau "sốt đất" ở một số quận ngoại thành trong thành phố.

Việc kiểm soát các khoản vay tài sản của các ngân hàng khiến các nhà đầu tư nhỏ ngừng kinh doanh. Ông Hùng An ở quận Bình Thạnh cho biết đầu năm 2017, ông đã cho vay 1 tỷ đồng để mua đất với giá 1,5 tỷ đồng; tuy nhiên, hiện tại, các ngân hàng đã đồng ý cho anh ta 700 triệu đồng với lãi suất gần 12% dẫn đến ngừng hoạt động kinh doanh của anh ta.

Tương tự, bà Minh Hằng ở quận 3 ngừng đầu tư vì ngân hàng nâng lãi suất. Tập đoàn Tài sản Khang Thịnh cho biết, thời gian qua, hầu hết các nhà đầu tư đã mua đất ở các quận 9 huyện Bình Chánh, Nhà Bè để bán cho những người khác vì lợi nhuận. Tuy nhiên, các ngân hàng đã thắt chặt quyền kiểm soát các khoản vay mua đất và chung cư, thị trường bất động sản do đó đã tạm dừng.

Hiện tại, các ngân hàng không còn cung cấp khoản vay thế chấp cho người mua bất động sản khi người mua thế chấp đất ở “đất sốt” nhưng nhà và đất trong khu dân cư ổn định ở quận 1, 2 và Bình Thạnh.

Chính sách của các ngân hàng về cho vay thắt chặt chắc chắn đã ảnh hưởng đến các nhà đầu tư đặc biệt là những người mua nhà để kiếm sống vì không có chương trình cho vay với lãi suất ưu đãi như trước đây, đại diện của Tập đoàn Khang Thịnh cho biết.

Trong khi đó, một nhà lãnh đạo của Tập đoàn Phú Đông cho rằng các doanh nghiệp nhà ở không còn có chính sách ưu đãi cho các nhà đầu tư nhỏ nhưng người tiêu dùng thực sự mua một căn hộ để sinh sống. Tuy nhiên, người tiêu dùng thực sự không thể đủ khả năng mua nhà vì các khoản vay ngân hàng tăng lên và khó khăn trong việc tiếp cận các nguồn tín dụng. Đó là lý do tại sao đã có một trở ngại trong bán căn hộ gần đây bên cạnh hỏa hoạn trong căn hộ Carina trong tháng ba làm tổn thương thị trường.

Học hỏi từ bài học tín dụng về tài sản cách đây 10 năm, Ngân hàng Nhà nước Việt Nam đã đặt mục tiêu tăng trưởng tín dụng 17% trong năm nay cũng như các tổ chức được yêu cầu để tăng trưởng tín dụng giám sát.

Các tổ chức tín dụng được yêu cầu đặt sản xuất và kinh doanh trên ưu tiên hàng đầu nhưng hạn chế các khoản vay đối với tài sản, chứng khoán và giám sát các khách hàng vay vốn thực sự đầu tư vào bất động sản và chứng khoán.

Cùng với đó, ngân hàng trung ương cũng yêu cầu các chính sách chặt chẽ hơn để thắt chặt các khoản vay tài sản như giảm tỷ lệ vốn ngắn hạn cho vay trung hạn và dài hạn từ 60% xuống còn 45%.

Phó giám đốc ngân hàng trung ương chi nhánh thành phố Hồ Chí Minh Nguyễn Hoàng Minh cho rằng tín dụng tài sản đứng hơn 30 phần trăm mười năm trước đây trong thành phố nhưng bây giờ nó đã đứng ở mức 10 phần trăm trong vòng ba năm gần đây.

Ngân hàng trung ương thường xuyên đưa ra cảnh báo yêu cầu các ngân hàng tuân thủ nghiêm ngặt các cảnh báo của mình và chỉ chấp nhận các khoản vay cho các nhà đầu tư có năng lực tài chính. Do đó, tỷ lệ nợ xấu trong các khoản vay bất động sản tại TP HCM là 2 - 2,5%.

Mặc dù dư nợ tín dụng tài sản đang được kiểm soát tốt, các nhà kinh tế cho biết chính phủ nên chú ý đến thặng dư tín dụng tiêu dùng cao bởi vì hầu hết các khoản vay tiêu dùng đổ vào đầu tư của đất và nhà.

Theo thống kê, tín dụng tiêu dùng trong năm 2017 đã tăng vọt đáng kể, gấp ba hay bốn lần mức tăng trưởng tín dụng trung bình của đất nước. Riêng TP HCM, tín dụng bất động sản đứng ở mức 10,8% với thặng dư 0,75 triệu USD trong năm 2017; do đó, các khoản cho vay bất động sản sau đó khoảng 19 nghìn tỷ đồng.

Vào cuối tháng 3 năm 2018, thặng dư tiêu dùng ở HMC là 220.000 tỷ đồng và 28,7% hay 63,140 tỷ đồng trong số đó là các khoản vay bất động sản.

Theo đó, 261.140 tỷ đồng được đổ vào bất động sản tại TP.HCM. So với năm trước, vốn vào tài sản tăng 15.140 đồng.

Ủy ban Giám sát Tài chính Quốc gia của Việt Nam dự đoán một khoản vay tiếp tục tăng trong năm 2018. Do đó, rủi ro của các khoản vay tài sản bằng cách cho vay tiêu dùng vẫn tồn tại.